بابا صفرى

277

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

هريك از آنها ديده مىشود . حاشيهء باريك داخلى سياه است و شاخه‌هاى مارپيچ با گلهاى ريز زرد و سرخ در آن ميدود . قالى ابريشمين است و در حدود چهل سال پيش از مقبرهء شيخ صفى الدين بتهران آورده شده است « 1 » » . شرح اين قالى در تاريخ صنايع ايران چنين آمده است : « در موزهء ملى تهران قالى ابريشمى سفيد بسيار عالى است كه ترنج آن سياه‌رنگ مىباشد . روى اين زمينهء روشن درختان انار برنگ سياه و سفيد است . آهوئى برنگ قهوه‌اى روشن كه بسيار دقيق كشيده شده مختصر تباينى با زمينهء كرم‌رنگ يا برنگ عاج دارد . پرندگان مختلف قشنگى در ميان شاخهاى درختان نقش شده است . اين قالى قشنگ بعقيدهء پروفسور پوپ در ربع سوم قرن دهم هجرى ( ربع آخر قرن 16 ميلادى ) بافته شده و سابقا در مقبرهء اردبيل بوده است . قالى نامبرده ببزرگى قاليهائيكه شرح داديم نيست و قاليهاى اين دوره را بقاليچه‌هاى عصر بعد مربوط ميسازد » . همين كتاب در صفحهء 189 مينويسد كه « يكى از قاليهاى مشهور نقش حيوان كه اكنون در موزهء متروپليتان نيويورك است در مقبرهء شيخ صفى الدين بوده است » . در سال 1314 خورشيدى هنگام نقل اشياء بقعهء شيخ صفى بتهران دوازده قاليچهء گرانبها نيز جزو آنها بتهران حمل گرديد . كسانى كه در اردبيل آنها را ديده‌اند از نفاست و زيبائى آنها بسيار تعريف ميكنند و دو قطعه از آنها را كه دو رويه بافته شده بوده است ، سرآمد قاليهاى بقعه ميدانند . برخى از قاليچه‌ها و فرشهاى بقعه مثل اشياء ديگر آن در طول تاريخ بوسيلهء اشخاص برده شده و ديگر بآستانه برنگشته است . اين اشخاص ، چنان كه در جاى ديگر نيز گفته‌ايم ، بعضى حكام و امرائى بوده‌اند كه به زور در آنها تصرفاتى كرده‌اند و بعضى ديگر از روى خيرخواهى درصدد محافظت از آنها برآمده فرش و اشياء ديگرى را بخانهء خود يا جاهاى ديگر برده‌اند تا از دسترس كسانى از دستهء اول خارج سازند ولى بعدها خود يا كسان آنها طمع در آن اشياء بسته و ديگر بآستانه عودت نداده‌اند بدون آنكه خيرى از آنها ببرند .

--> ( 1 ) - از جمله اشيائى است كه در سال 1314 به تهران آورده شده است .